Τι λένε οι μελέτες συνολικά
Τα στοιχεία είναι πιο λίγα απ' ό,τι για την κολπική χρήση και προέρχονται κυρίως από μελέτες με άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες, που έγιναν στο πλαίσιο της πρόληψης λοιμώξεων.
Μια συστηματική ανασκόπηση που εκπονήθηκε για τον ΠΟΥ καταλήγει ότι, αν και τα στοιχεία είναι περιορισμένα, τα λιπαντικά φαίνεται να είναι μια αποδεκτή επιλογή για τη βελτίωση της σεξουαλικής υγείας και ευεξίας (Kennedy et al., 2021).
Σε μια μελέτη ημερολογίου με ενήλικες γυναίκες, το λιπαντικό με βάση το νερό συνδέθηκε με μεγαλύτερη ηδονή και ικανοποίηση στο πρωκτικό σεξ σε σύγκριση με τη μη χρήση λιπαντικού (Herbenick et al., 2011).
Σε μια έρευνα σε άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στην Τανζανία, τα δύο τρίτα δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν πάντα λιπαντικό στο πρωκτικό σεξ και πολλοί το χρησιμοποιούσαν για να διευκολύνουν τη διείσδυση (Romijnders et al., 2016).
Ως προς το προφυλακτικό, μια μελέτη με ζευγάρια ανδρών συνέδεσε το σχίσιμο με τη μη χρήση επιπλέον λιπαντικού ή με τη χρήση ακατάλληλου (Golombok et al., 2001).
Άλλες εργασίες προσθέτουν αποχρώσεις: μια μικρή δοκιμή είδε μεταβολές στο μικροβίωμα του ορθού μετά την εφαρμογή ενός υπερωσμωτικού λιπαντικού για επτά ημέρες· σε Νιγηριανούς άνδρες, η χρήση βαζελίνης συνδέθηκε με μικρότερη ποικιλομορφία του μικροβιώματος· ένα τζελ καραγενάνης δεν έδειξε προστατευτική δράση απέναντι στον πρωκτικό HPV και είχε περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από το εικονικό φάρμακο· και σε μια μελέτη ασθενών-μαρτύρων, το μοίρασμα του λιπαντικού στο fisting συνδέθηκε με πρόσφατη ηπατίτιδα C (Haaland et al., 2018; Laurie et al., 2022; Schmidt et al., 2024).
Το σάλιο εμφανίζεται σε αρκετές εργασίες ως συνηθισμένο λιπαντικό: σε μια κοόρτη ανδρών από το Σαν Φρανσίσκο, σχεδόν εννέα στους δέκα το είχαν χρησιμοποιήσει κάποια στιγμή σε πρωκτικές πρακτικές (Butler et al., 2009).
Σε μια άλλη κοόρτη, μαύρων ανδρών που έχουν σεξ με άνδρες σε έξι πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών, η χρήση σάλιου ως λιπαντικού συνδέθηκε με περισσότερες νέες λοιμώξεις του ορθού, και μια αφηγηματική ανασκόπηση υπενθυμίζει ότι η πρωκτοορθική γονόρροια μπορεί να μεταδοθεί με αυτόν τον τρόπο (Allan-Blitz et al., 2021; Chow et al., 2019).
Σε μια μεγάλη διαδικτυακή έρευνα με άτομα που είχαν πρωκτικό σεξ, πάνω από τους μισούς χρησιμοποιούσαν σταθερά λιπαντικό (Javanbakht et al., 2010).
Μια αντιπροσωπευτική έρευνα των Ηνωμένων Πολιτειών βοηθά να καταλάβουμε γιατί έχει σημασία: περίπου επτά στις δέκα γυναίκες και ένας στους επτά άνδρες ανέφεραν πόνο κατά την πρωκτική συνουσία, και πολλοί δεν το έλεγαν στον σύντροφό τους (Herbenick et al., 2015).
Οι μελέτες μία προς μία
Συγκεντρώσαμε 13 επαληθευμένες μελέτες. Κάθε περίληψη είναι δική μας· η παράθεση σε εισαγωγικά είναι κατά λέξη από την αρχική περίληψη, στα αγγλικά.
Είδος μελέτης: Συστηματική ανασκόπηση2021
Τι βρήκαν: Μια συστηματική ανασκόπηση που εκπονήθηκε για τον ΠΟΥ καταλήγει ότι, αν και τα στοιχεία είναι περιορισμένα, τα λιπαντικά φαίνεται να είναι μια αποδεκτή επιλογή για τη βελτίωση της σεξουαλικής υγείας και ευεξίας. (Kennedy et al., 2021)
Πληθυσμός Ανασκόπηση μελετών αποτελεσματικότητας και προτιμήσεων σε ποικίλους πληθυσμούς Περιοδικό Sex Reprod Health Matters
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Although evidence is limited, lubricants appear to offer an acceptable approach to improving sexual health and well-being.” Kennedy et al., 2021
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: ΜελέτηΔείγμα n = 2.4532011
Τι βρήκαν: Σε μια μελέτη ημερολογίου με 2.453 γυναίκες, το λιπαντικό με βάση το νερό συνδέθηκε με μεγαλύτερη ηδονή και σεξουαλική ικανοποίηση στο πρωκτικό σεξ με πέος σε σύγκριση με τη μη χρήση λιπαντικού. (Herbenick et al., 2011)
Πληθυσμός 2.453 ενήλικες γυναίκες που χρησιμοποίησαν ένα από έξι λιπαντικά με βάση το νερό ή τη σιλικόνη για 5 εβδομάδες Περιοδικό J Sex Med
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Water-based lubricant use was associated with higher ratings of sexual pleasure and satisfaction for penile-anal sex as compared with no lubricant use.” Herbenick et al., 2011
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Έρευνα (συγχρονική μελέτη)2016
Τι βρήκαν: Σε μια έρευνα σε άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στην Τανζανία, τα δύο τρίτα δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν πάντα λιπαντικό στο πρωκτικό σεξ και πολλοί το χρησιμοποιούσαν για να διευκολύνουν τη διείσδυση. (Romijnders et al., 2016)
Πληθυσμός Άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στο Νταρ ες Σαλάμ και στην Τάνγκα (Τανζανία) Περιοδικό Int J STD AIDS
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Two-thirds of the men reported always using a lubricant for anal sex.” Romijnders et al., 2016
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: ΜελέτηΔείγμα n = 2832001
Τι βρήκαν: Σε μια δοκιμή με 283 ζευγάρια ανδρών, το σχίσιμο του προφυλακτικού συνδέθηκε, μεταξύ άλλων παραγόντων, με τη μη χρήση επιπλέον λιπαντικού και με τη χρήση ακατάλληλου λιπαντικού. (Golombok et al., 2001)
Πληθυσμός 283 ζευγάρια ομοφυλόφιλων ανδρών Περιοδικό AIDS
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Behaviours associated with breakage were unrolling the condom before fitting to the penis, longer penis length, absence of additional lubricant, the use of inappropriate lubricant, and longer duration of intercourse” Golombok et al., 2001
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμήΔείγμα n = 602018
Τι βρήκαν: Σε μια δοκιμή με 60 άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες, η εφαρμογή ενός υπερωσμωτικού λιπαντικού στο ορθό για επτά ημέρες συνδέθηκε με μεταβολές στο μικροβίωμα του ορθού, χωρίς να επηρεάσει τις συγκεντρώσεις των φαρμάκων προφύλαξης από τον HIV. (Haaland et al., 2018)
Πληθυσμός 60 άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες και είναι οροαρνητικοί για τον HIV Περιοδικό J Int AIDS Soc
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Repeated rectal application of a hyperosmolar lubricant does not affect mucosal PrEP drug concentrations but is associated with changes in the rectal microbiome.” Haaland et al., 2018
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή2022
Τι βρήκαν: Σε μια δοκιμή με εικονικό φάρμακο σε άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες, ένα τζελ καραγενάνης που χρησιμοποιήθηκε στο πρωκτικό σεξ δεν έδειξε προστατευτική δράση απέναντι σε νέες ανιχνεύσεις πρωκτικού HPV και είχε περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες (59,8% έναντι 39,8% με εικονικό φάρμακο). (Laurie et al., 2022)
Πληθυσμός Γκέι, αμφιφυλόφιλοι και άλλοι άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες, στο Μόντρεαλ (Καναδάς) Περιοδικό Sex Transm Infect
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“The interim analysis did not demonstrate a protective effect of carrageenan on the risk of new detections of anal HPV infection among gbMSM.” Laurie et al., 2022
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Μελέτη παρατήρησης2026
Τι βρήκαν: Σε Νιγηριανούς άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες, η χρήση βαζελίνης ως λιπαντικού στο πρωκτικό σεξ συνδέθηκε με μικρότερη ποικιλομορφία του μικροβιώματος του ορθού (μελέτη παρατήρησης). (Nowak et al., 2026)
Πληθυσμός Νιγηριανοί άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες Περιοδικό Sci Rep
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Lower α-diversity (Shannon) was associated with use of petroleum jelly lubricant for anal sex.” Nowak et al., 2026
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Μελέτη ασθενών-μαρτύρων2024
Τι βρήκαν: Σε μια μελέτη ασθενών-μαρτύρων με άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στη Γερμανία, το μοίρασμα του λιπαντικού που χρησιμοποιείται στο fisting συνδέθηκε με την πρόσφατη λοίμωξη από ηπατίτιδα C, μαζί με άλλες πρακτικές που συνεπάγονται έκθεση σε αίμα. (Schmidt et al., 2024)
Πληθυσμός 197 περιστατικά πρόσφατης ηπατίτιδας C και 314 μάρτυρες, άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες, στη Γερμανία Περιοδικό HIV Med
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Factors independently associated with case status included sex-associated rectal bleeding, shared fisting lubricant, anal douching” Schmidt et al., 2024
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Μελέτη παρατήρησηςΔείγμα n = 2832009
Τι βρήκαν: Μια μελέτη κοόρτης με 283 άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στο Σαν Φρανσίσκο διαπίστωσε ότι το 87 % είχε χρησιμοποιήσει σάλιο ως λιπαντικό σε κάποια πρωκτική πρακτική κατά τη διάρκεια της ζωής του. (Butler et al., 2009)
Πληθυσμός Άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στο Σαν Φρανσίσκο Περιοδικό J Acquir Immune Defic Syndr
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Among 283 MSM, 87% used saliva as a lubricant in insertive or receptive penile-anal intercourse or fingering/fisting at some point during their lifetime” Butler et al., 2009
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Μελέτη παρατήρησηςΔείγμα n = 1.5222021
Τι βρήκαν: Μια μελέτη κοόρτης με 1522 μαύρους άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες σε έξι πόλεις των ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η χρήση σάλιου ως λιπαντικού συνδέθηκε με νέα λοίμωξη του ορθού (aHR 1,7). (Allan-Blitz et al., 2021)
Πληθυσμός Μαύροι άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες στις ΗΠΑ Περιοδικό Sex Transm Dis
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“use of saliva as lubricant (aHR, 1.7; 95% CI, 1.1-2.8) were associated with incident rectal STI” Allan-Blitz et al., 2021
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Έρευνα (συγχρονική μελέτη)Δείγμα n = 6.1242010
Τι βρήκαν: Μια διαδικτυακή έρευνα με 6124 άτομα που είχαν πρωκτικό σεξ, κυρίως άνδρες 25 ετών και άνω από τη Βόρεια Αμερική, διαπίστωσε ότι πάνω από τους μισούς χρησιμοποιούσαν σταθερά λιπαντικό και ότι τα εμπόδια διέφεραν ανάλογα με την ηλικία και την περιοχή. (Javanbakht et al., 2010)
Πληθυσμός Άτομα που έχουν πρωκτικό σεξ, κυρίως άνδρες από τη Βόρεια Αμερική Περιοδικό Sex Health
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“Rectal lubricants are widely used, but barriers to use vary by age and region for dry sex.” Javanbakht et al., 2010
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Αφηγηματική ανασκόπηση2019
Τι βρήκαν: Μια αφηγηματική ανασκόπηση για τη γονόρροια και τη χλαμύδια σε άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες κατέληξε ότι η πρωκτοορθική γονόρροια μπορεί να μεταδοθεί όταν χρησιμοποιείται σάλιο ως λιπαντικό στο πρωκτικό σεξ. (Chow et al., 2019)
Πληθυσμός Άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες Περιοδικό J Int AIDS Soc
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“anorectal gonorrhoea can be acquired when saliva is used as a lubricant for anal sex and rimming” Chow et al., 2019
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Είδος μελέτης: Έρευνα (συγχρονική μελέτη)Δείγμα n = 1.7382015
Τι βρήκαν: Μια εθνική αντιπροσωπευτική έρευνα στις ΗΠΑ με 1738 γυναίκες και άνδρες διαπίστωσε ότι περίπου το 72 % των γυναικών και το 15 % των ανδρών ανέφεραν πόνο κατά την πρωκτική συνουσία και ότι πολλοί δεν το λένε στον σύντροφό τους. (Herbenick et al., 2015)
Πληθυσμός Ενήλικες γυναίκες και άνδρες στις ΗΠΑ Περιοδικό J Sex Med
Κατά λέξη παράθεση από την αρχική περίληψη (στα αγγλικά)
“About 72% of women and 15% of men reported pain during anal intercourse events, with more of these events including moderate or severe pain (for the women) and of mixed duration.” Herbenick et al., 2015
Δες το πρωτότυπο: DOI · PubMed
Αν έχεις πόνο ή ενοχλήσεις, συμβουλέψου έναν επαγγελματία υγείας.